معروف ترین تاکسی های جهان
به گزارش چه خبر آنلاین، تاکسی برای بیشتر ما یک خودروی معمولی است. وسیله ای بی حاشیه که ما را از این ور شهر به آن ور شهر می رساند، از صبح تا شب کار می نماید، در ترافیک می ماند، مسافر عوض می نماید و در نهایت قرار است کم خرج و کم دردسر باشد. کمتر کسی وقتی سوار تاکسی می گردد به این فکر می نماید که خودروی زیر پایش ممکن است بخشی از تاریخ یک شهر یا حتی فرهنگ خودرویی یک کشور باشد. این گزارش درباره معروف ترین تاکسی های جهان است.
بیت ران: کافی است کمی از این فکریت فاصله بگیریم تا ببینیم در نقاط مختلف دنیا، تاکسی چه معنای متفاوتی پیدا نموده است. یک جایی، لامبورگینی برای مسافر می فرستند، یک جایی دیگر یک خودروی پنجاه ساله هنوز در خیابان کار می نماید، جایی دیگر شکل بدنه تاکسی آن قدر با شهر گره خورده که بدون آن نمی شود لندن را تصور کرد. برخی تاکسی ها هم اصلاً برای خودروی شخصی بودن طراحی نشده اند و مهندسان از همان روز اول می دانسته اند قرار است این ماشین، ده ها هزار ساعت در خیابان کار کند.
به همین علت است که برای شناخت فرهنگ خودرویی یک شهر، گاهی لازم نیست سراغ موزه ها و نمایشگاه های مردم شناسی برویم. فقط کافی است یک تاکسی بگیریم و چند دقیقه در خیابان هایش بچرخیم. تاکسی ها خیلی چیزها درباره شهرشان می گویند. درباره اقتصاد، معماری، ترافیک، سلیقه مردم، قوانین شهری و حتی تصویری که یک شهر دوست دارد از خودش به دنیا نشان بدهد.
معروف ترین تاکسی های دنیا: لندن - تاکسی ای که خودش یک نماد است
اگر قرار باشد از مشهورترین نمونه شروع کنیم، احتمالاً باید به لندن برویم. جایی که تاکسی هایش درباره یک نماد صحبت نمی نمایند. چون خودشان نماد هستند. کابین سیاه لندن یا همان Black Cab آن قدر در فکر مردم جا افتاده که حتی کسانی که تا امروز یک بار هم به انگلستان نرفته اند، با تماشا آن احتمالاً بلافاصله لندن را به یاد می آورند.
نکته مهم اینجاست که این خودرو اساساً برای تاکسی بودن شکل گرفته است. طراحی کابین، فضای داخلی، دسترسی آسان مسافر، امکان حمل ویلچر و حتی شعاع گردش کم، همه با توجه به شرایط کاری یک تاکسی در خیابان های لندن توسعه داده شده اند. در نسل های نو این فلسفه ادامه پیدا نموده و خودروهای تاکسی به سمت قوای محرکه کم آلاینده و برقی سازی رفته اند. در واقع لندن نمونه خوبی است از اینکه چگونه یک خودروی خدماتی می تواند به بخشی از هویت معماری و اجتماعی یک شهر تبدیل شود.
بلک کب برای بسیاری از دنیاگردان، بخشی از تجربه سفر در لندن است. همان طور که سوار مترو شدن، قدم زدن در خیابان های قدیمی یا تماشا اتوبوس های دوطبقه بخشی از تجربه این شهر هستند. تاکسی سیاه هم بخشی از همان تصویر است. اینجا خودرو به معنای واقعی کلمه با شهر زندگی نموده است.
معروف ترین تاکسی های دنیا: نیویورک -زردِ زرد
آن طرف دنیا، نیویورک داستان متفاوتی دارد. اگر لندن را با تاکسی سیاه بشناسیم، نیویورک را باید با تاکسی زردش شناخت. تاکسی زرد برای دهه ها بخشی جدانشدنی از تصویر خیابان های منهتن بوده است.
البته پشت این ظاهر ساده، تاریخ مفصلی وجود دارد و قبل از خودروهای امروزی، نام Checker در فرهنگ تاکسیرانی آمریکا جایگاه ویژه ای داشت. چِکر اساساً برای کار سخت شهری ساخته شده بود. خودرویی بزرگ با کابینی جادار که قرار بود ساعت های طولانی در خیابان های شلوغ کار کند. بعدها فورد با مدل معروف Crown Victoria جایگاه بسیار مهمی در ناوگان تاکسی نیویورک پیدا کرد و خودش تبدیل به بخشی از خاطره تصویری این شهر شد.
نکته جالب اینجاست که هیچ کدام لزوماً خودروهای عجیب یا گران قیمت نبودند. چیزی که آنها را خاص کرد، زندگی ای بود که با شهر داشتند. تاکسی زرد نیویورک مثل بخشی از دکور خیابان است. همان قدر آشنا و همیشگی که ساختمان های بلند، تابلوهای نئون و خیابان های همواره شلوغ منهتن.
هاوانا - تاریخ هنوز مسافر جابه جا می نماید
اما اگر از نیویورک راهی هاوانا شویم، وارد دنیای کاملاً متفاوتی می شویم. در کوچه ها و خیابان های هاوانا ممکن است با خودروهایی روبه رو شوید که از نظر زمانی باید سال ها قبل بازنشسته شده باشند. شورولت، بیوک، پلیموث و اولدزموبیل های آمریکایی دهه 50 که هنوز مسافر جابه جا می نمایند و برای صاحبانشان وسیله ای برای کسب عایدی هستند.
بخش مهمی از این پدیده به تاریخ کوبا برمی شود. محدودیت های طولانی در واردات خودرو باعث شد تعداد زیادی از خودروهای آمریکایی قدیمی در این کشور باقی بمانند و نسل به نسل تعمیر شوند. اما نگهداری چنین خودروهایی شوخی نیست. وقتی قطعه اصلی دیگر وجود ندارد، مکانیک باید قطعه بسازد، بازسازی کند یا حتی راهی برای کنار هم قرار دادن قطعات خودروهای مختلف پیدا کند.
نتیجه چیزی است که امروز برای علاقه مندان خودرو فوق العاده مجذوب کننده از آب عایدیه است. خیابانی که در آن تاریخ صنعت خودرو هنوز حرکت می نماید. خودروهای موسوم به Almendrones برای دنیاگردان شاید مجذوب کنندهیت یک خودروی کلاسیک را داشته باشند، اما برای مردم محلی، سال ها بخشی از زندگی روزمره بوده اند. هاوانا را می توان یکی از معدود شهرهایی دانست که در آن یک تاکسی ممکن است بیشتر از یک وسیله نقلیه، یک سند زنده از تاریخ خودرو باشد.
معروف ترین تاکسی های دنیا: بانکوک - تاکسی خودش سفر است
حالا برویم بانکوک. اینجا که برای پیدا کردن تاکسی خاص لازم نیست دنبال خودروهای گران قیمت بگردیم. کافی است یک توک توک ببینیم. این سه چرخه های کوچک با صدای خاص، بدنه رنگارنگ و کابین ساده، برای دنیاگرد یک چیزی بین تاکسی و جاذبه تفریحی هستند. توک توک برای خیابان های شلوغ و سفرهای کوتاه مناسب است. میزان کوچک، وزن پایین و ساختار ساده آن یاری می نماید در فضاهایی حرکت کند که برای خودروهای بزرگ تر دردسرساز است.
البته هیچ کس توک توک را با یک سدان لوکس مقایسه نمی نماید. اتفاقاً مجذوب کنندهیتش همین است. قرار نیست تجربه سفر با آن لوکس باشد. قرار است بخشی از تجربه حضور در بانکوک باشد. خارجی ها گاهی فقط برای رسیدن به مقصد توک توک نمی گیرند. خودشان می خواهد توک توک سواری را تجربه نمایند.
معروف ترین تاکسی های دنیا: توکیو - از اولش قرار بود این کاره باشد
اما ژاپن داستان دیگری دارد. شاید از نظر مهندسی یکی از جالب ترین نمونه های تاکسی دنیا را در آنجا ببینیم. تویوتا JPN Taxi خودرویی است که فلسفه طراحی اش تقریباً از ابتدا بر اساس یک سؤال شکل گرفته است؛ برترین خودروی ممکن برای تاکسی چیست؟
نتیجه، یک بدنه جعبه ای و نسبتاً بلند است که شاید در نگاه اول خیلی هم هیجان انگیز به نظر نرسد، اما وقتی وارد جزئیات می شویم، تعیین می شود همه چیز حساب شده است. این خودرو در مدل فعلی با پیشرانه 1.5 لیتری و سامانه LPG هیبریدی عرضه می شود. طراحی کف پایین و دربِ کشویی بزرگ عقب، ورود و خروج مسافر را آسان تر می نماید.
این همان نقطه ای است که تفاوت فرهنگ خودرویی کشورها خودش را نشان می دهد. در برخی نقاط دنیا یک خودروی سواری معمولی را به ناوگان تاکسی اضافه می نمایند و تمام. اما در ژاپن، تاکسی تبدیل به یک کلاس مهندسی مستقل شده است. خودرویی که قرار است هر روز کار کند، هزینه جاری پایینی داشته باشد، راننده ساعت ها پشت فرمان آن بنشیند و مسافر از کودک و سالمند گرفته تا فرد دارای ویلچر بتواند به راحتی از آن استفاده کند.
مراکش - مرسدس بنز اینجا بازنشسته نمی شود
اگر از ژاپن به شمال آفریقا برویم، داستان کلاً شکل دیگری به خودش می گیرد. مراکش برای سال ها یکی از معروف ترین خانه های تاکسی های مرسدس بنز قدیمی بود. مرسدس بنز W123 خودرویی که در بسیاری از بازارهای دنیا به دوام و استحکام مشهور شد، در مراکش به یک ابزار کاری واقعی تبدیل شده است. گرند تاکسی های قدیمی این کشور نشان می دادند که وقتی یک خودرو قابل اعتماد باشد، عمرش می تواند بسیار بیشتر از چیزی باشد که مهندسان و حسابداران کارخانه تصور نموده اند.
این خودروها قرار نبود کلکسیونی باشند و کسی آنها را برای پارک کردن در گاراژ نمی خواست. باید هر روز کار می کردند، مسافر می بردند و پول درمی آوردند. همین استفاده سنگین بود که به آنها هویت داد و در نهایت بخشی از فرهنگ خودرویی مراکش شدند. با نوسازی ناوگان، بسیاری از این مرسدس های قدیمی کنار رفته اند، اما تصویر آنها در جاده های مراکش هنوز برای بسیاری از علاقه مندان خودرو فراموش شدنی نیست.
معروف ترین تاکسی های دنیا: بمبئی - خداحافظی با یک نسل
اما شاید یکی از احساسی ترین داستان های تاکسی دنیا را بتوان در بمبئی پیدا کرد. داستان خودرویی به نام پریمیر Padmini. خودرویی با ریشه ایتالیایی که در هند به فراوری رسید و سال ها با ترکیب رنگ مشکی و زرد در خیابان های بمبئی دیده می شد. این خودرو ناماً فقط یک تاکسی بود. در فیلم های هندی ظاهر شد، در خاطرات چند نسل از مردم شهر جا گرفت و برای سال ها یکی از عناصر ثابت خیابان های بمبئی بود.
پادمینی برای بسیاری از مردم هند همان چیزی بود که بعدها خودروهای مدرن تر برای نسل های نو شدند. یعنی تصویری از یک دوران. اما تاریخ مصرف هر خودرویی بالاخره تمام می شود. آخرین پادمینی تاکسی هم در سال 2023، تحت تأثیر محدودیت های عمر ناوگان، از خیابان های شهر کنار رفتند. کنار رفتن آنها شاید از نظر حمل ونقل اتفاق چندان عجیبی نبود، اما برای علاقه مندان خودرو معنای دیگری داشت؛ خاتمه یکی از فصل های مهم تاریخ خودرویی بمبئی.
دبی - وقتی تاکسی هم باید دهان پرکن باشد
در دبی ماجرای تاکسی ها بیشتر از آنکه با خاطره و نوستالژی گره خورده باشد، به تصویرسازی از آینده و تجمل مربوط می شود. این شهر در مقاطع مختلف از خودروهای لوکس و حتی سوپراسپرت برای سرویس های حمل مسافر استفاده نموده است و امروز نیز خدمات حمل ونقل لوکس با خودروهای رده بالا بخشی از بازار رسمی حمل ونقل دبی است.
سازمان حمل ونقل و جاده های دبی، سرویس حمل با خودروهای لوکس را به عنوان یک تجربه سطح بالا معرفی می نماید و اعلام نموده هزینه چنین خدماتی دست کم 30 درصد بیشتر از تاکسی معمولی است. برای همین اینجا در فهرست تاکسی های خاص دنیا جایگاه خودش را دارد. در این شهر حتی وسیله ای که قرار است فقط شما را از فرودگاه به هتل برساند، می تواند بخشی از تجربه لوکس سفر باشد. می گویند در مقاطعی خودروهایی مانند فراری California، لامبورگینی Aventador، رولزرویس Wraith و مرسدس بنز SLS AMG نیز در پروژه های تاکسی فوق لوکس این شهر دیده شده اند.
…و اما ایران با پیکان که تاکسی بودن بخشی از سرنوشتش شد
داستان از اواخر دهه 1340 شروع می شود، زمانی که شرکت ایران ناسیونال با دریافت لایسنس از هیلمن هانتر انگلیسی، فراوری پیکان را در ایران شروع کرد. پیکان قرار نبود از ابتدا یک خودروی تاکسی باشد، اما طراحی ساده، هزینه پایین نگهداری، در دسترس بودن قطعات و مقاومت نسبی آن در برابر شرایط سخت رانندگی شهری، خیلی زود این خودرو را به گزینه اول برای ناوگان تاکسیرانی شهرهای ایران تبدیل کرد.
از دهه 1350 به بعد، رنگ پیکان نارنجی تقریباً مترادف با کلمه تاکسی در فکر مردم تهران و البته کل ایران شد. برخلاف بلک کب لندن که از روز اول برای تاکسی بودن طراحی شده بود، پیکان یک خودروی سواری معمولی بود که به مرور و به علت شرایط مالی و صنعتی کشور، نقش یک اسب کار شهری را به عهده گرفت. طی چند دهه، این خودرو آن قدر در خیابان های ایران کار کرد که تصویرش با شکل شهرهای بزرگ گره خورد. از میدان های شلوغ تهران گرفته تا خیابان های کوچک تر شهرستان ها.
منبع: بیت ران